Mađarska glasno izgovorila stav „tihe većine“ i – šokirala komšije
© Sputnik / Lola Đorđević
Pratite nas
Stav Petera Mađara da zaustavi ubrzani postupak pridruživanja Kijeva EU ne predstavlja samo njegov lični i stav nove mađarske vlade, već i stav nekoliko vodećih zemalja EU koje takve neprijatne izjave prepuštaju svojim političkim partnerima. Ukrajina nije spremna za EU, a Mađarska nije spremna da joj, kao njena prva komšinica, širom otvori vrata.
Ovako novinar Milorad Vukašinović komentariše to što je i postorbanovska Mađarska odložila ključni proceduralni korak potreban za unapređenje kandidature Ukrajine i Moldavije za članstvo u EU.
Mađarski premijer Peter Mađar nije se protivio otvaranju prvog klastera za Ukrajinu, ali je rekao da bi otvaranje svih šest postojećih klastera predstavljalo loš potez. Njegova vlada insistirala je na brisanju konstrukcije „što je pre moguće“ u vezi sa članstvom Kijeva u EU iz pisanih zaključaka sastanka lidera EU u Briselu prošle nedelje, dok je sam Mađar rekao da bi prebrzo otvaranje klastera poslalo pogrešnu poruku Srbiji i ostalim zemljama Zapadnog Balkana koje godinama čekaju na članstvo.
Ovde se radi o stavu tihe većine članica – da Evropska unija, ovakva kakva jeste, a ona je u ozbiljnoj političkoj, ekonomskoj i institucionalnoj krizi, nije spremna za prijem novih članica. Mislim da je ovde pre svega reč o stavu Berlina, koji, po mom mišljenju, kakve god poruke slao, nije spreman za politiku proširenja. Isto tako nije spreman ni Pariz, bez obzira na deklarativne izjave o potrebi za proširenjem, rekao je Vukašinović za Sputnjik.
Mađar kao novi Orban?
Vukašinović smatra da nema mesta poređenju Orbana i Mađara, jer Peter Mađar ipak predstavlja otklon u odnosu na daleko radikalniju spoljnu politiku Viktora Orbana. U donošenju ove odluke važnu ulogu su igrali i unutrašnjopolitički razlozi, a Mađar je svestan da ne može prosto ignorisati Orbanovo političko nasleđe građeno punih 16 godina.
Pored toga, Mađarov pokret je član Evropske narodne partije, odnosno desnih, umereno konzervativnih grupacija. To su sve razlozi zbog kojih je on u ovom trenutku procenio da bi ubrzani prijem Ukrajine u EU uz simultano otvaranje dodatno urušilo njegov autoritet u samoj Mađarskoj, pa čak i dovelo u pitanje neke njegove osnovne političke ideje koje su ipak više usmerene ka unutrašnjoj nego ka spoljnoj politici.
Mađar se ovom izjavom opredelio za status kvo politiku, ili bar za politiku podjednake udaljenosti u odnosu na Ukrajinu i Zapadni Balkan.
Ko „šiša“ Zapadni Balkan
To što Peter Mađar pominje Zapadni Balkan može da se tumači kao njegov principijelan stav, ali naš sagovornik smatra da tu ipak dominiraju stavovi u EU da, bez obzira na deklaracije, velike reči i gromoglasne izjave, unutar Evropske unije i njene javnosti ne postoji želja za proširenjem, a pogotovo ne kada je o Ukrajini reč.
Pominjanje Srbije i Zapadnog Balkana, prema mišljenju našeg sagovornika, nema veze za stavom ili odnosom između Srbije i Mađarske, već služi isključivo kao taktika kojom bi se naglasila neadekvatnost Ukrajine za ubrazni prijem u članstvo EU.
Nismo mi ovde u prvom planu. U prvom planu je nespremnost institucija Evropske unije i njenog birokratskog aparata da prime nove članice. Nije problem broj stanovnika, veličina država ili njihovi privredni kapaciteti, već se ovde radi o jednom načelu koji bi na taj način bilo prekršeno. Ukrajina zaista nije spremna za ovaj korak, jer je reč o zemlji koja je u ratu, koja nema u potpunosti zaokružene institucije, nema legitimnu vlast, pa bi bilo krajnje besmisleno dovoditi je u vezu sa punopravnim članstvom u Evropskoj uniji. To u ovom trenutku nije moguće, a mislim da nije ni relevantna tema za evropske države.
Između očekivanja i realnosti
Šta god ko mislio o Mađarskoj, podvlači naš sagovornik, ona je jedna vrlo ozbiljna država, duboko utemeljena u sopstvenom nacionalnom interesu i bez obzira na to ko se nalazi na čelu mađarske vlade, uvek će voditi računa pre svega o mađarskim nacionalnim interesima.
Na kraju krajeva, Mađarska je zemlja koja se graniči sa Ukrajinom i za nju bi eventualno otvaranje klastera predstavljalo rizičan potez, jer bi dobila još jednog nestabilnog suseda. Otvorila bi se svojevrsna Pandorina kutija koja bi u ovom trenutku onemogućila Petera Mađara da sprovede unutrašnje reforme u Mađarskoj, a vidimo da je njegov politički fokus trenutno više usmeren ka unutrašnjim pitanjima nego ka spoljnoj politici.
Ukoliko se izjava Petera Mađara tumači iz strogo mađarskog ugla, treba je posmatrati i u kontekstu njegove unutrašnje političke borbe sa Orbanovim političkim nasleđem, zaključuje Vukašinović.
Pogledajte i:
