Ljudi svake godine disanjem proizvedu više od dve milijarde tona ugljen-dioksida
CC0 / Slika generisana veštačkom inteligencijom /
Pratite nas
Novo istraživanje, koje je predvodio Univerzitet u Batu, pokazalo je da je proizvodnja ugljen-dioksida usled ljudskog metabolizma porasla za 74 odsto u periodu od 1985. do 2015. godine, dostigavši 2,05 milijardi tona godišnje, pre svega zbog rasta broja stanovnika, a ne povećanja količine gasa koju proizvodi svaka osoba.
Ovi rezultati mogli bi da pomognu naučnicima da bolje razumeju globalni ciklus ugljenika, koji opisuje kretanje ugljenika između atmosfere, živih organizama, okeana i kopna. Preciznijim merenjem doprinosa čovečanstva naučnici nastoje da poboljšaju predviđanja o tome koliko su efikasne mere za smanjenje emisija ugljen-dioksida.
Zašto se ugljen-dioksid koji proizvodi ljudsko telo razlikuje od emisija fosilnih goriva
Uprkos velikim količinama, istraživači naglašavaju da se ugljen-dioksid koji nastaje ljudskim metabolizmom suštinski razlikuje od emisija nastalih sagorevanjem fosilnih goriva.
Kada ljudi izdišu ugljen-dioksid, najveći deo ugljenika u tom gasu prvobitno potiče iz hrane koju su konzumirali. Biljke su ga relativno nedavno apsorbovale iz atmosfere, što znači da je već deo prirodnog ciklusa ugljenika.
Sagorevanje uglja, nafte i prirodnog gasa je drugačije. Ta goriva sadrže ugljenik koji je milionima godina bio zarobljen pod zemljom. Njihovim sagorevanjem taj dugo skladišteni ugljenik oslobađa se u atmosferu i povećava količinu ugljen-dioksida koja kruži kroz klimatski sistem Zemlje.
Novo istraživanje, objavljeno u naučnom časopisu „The Lancet Planetary Health“, predvodio je profesor Havijer Gonzales iz Centra za vežbanje, ishranu i metabolizam Univerziteta u Batu.
Istraživački tim izračunao je da je globalna proizvodnja ugljen-dioksida usled ljudskog metabolizma porasla sa 1,18 milijardi metričkih tona 1985. godine na 2,05 milijardi metričkih tona 2015. godine. Više od 60 odsto tog povećanja može se pripisati rastu broja stanovnika širom sveta.
„Svi proizvodimo ugljen-dioksid jednostavno pretvarajući hranu u energiju, ali do sada nismo imali dobru predstavu o tome kolika je ukupna količina tog gasa na globalnom nivou. Utvrdili smo da je povećanje uglavnom posledica toga što nas ima sve više. To naučnicima pruža još jedan deo slagalice kada pokušavaju da utvrde odakle ugljenik dolazi i kuda odlazi. Na kraju, ove informacije mogu da pomognu da se preciznije predvidi koliko bi strategije za smanjenje emisija ugljenika mogle da budu efikasne“, naveo je profesor Gonzales.
Kako su naučnici izmerili proizvodnju ugljen-dioksida u ljudskom telu
Da bi procenili koliko ugljen-dioksida proizvode ljudi, istraživači su analizirali hiljade merenja prikupljenih od pojedinaca različitih životnih doba, od beba do starijih osoba.
Ova merenja pružila su podatke o količini ugljen-dioksida koju telo proizvodi tokom uobičajenih svakodnevnih aktivnosti. Istraživački tim je zatim kombinovao te rezultate sa podacima o broju stanovnika i telesnoj masi na globalnom nivou kako bi izračunao kako se proizvodnja ugljen-dioksida usled ljudskog metabolizma menjala tokom vremena.
Rezultati su pokazali da je rast broja stanovnika bio glavni faktor povećanja proizvodnje ugljen-dioksida za 74 odsto. Promene u količini ugljen-dioksida koju proizvodi svaki pojedinac imale su znatno manji uticaj.
Precizno merenje ovog procesa važno je jer ljudski metabolizam doprinosi neprekidnom kretanju ugljenika kroz životnu sredinu. Njegov uticaj na lokalna merenja koncentracije ugljenika može biti posebno primetan u gusto naseljenim gradovima i urbanim sredinama, gde veliki broj ljudi živi i radi na relativno malom prostoru.
Razumevanje ovih doprinosa može da pomogne istraživačima da naprave potpunije bilanse ugljenika, koji prate njegove izvore, kretanje i odredišta u okviru Zemljinih sistema.
Naučnici naglašavaju da disanje ne pokreće klimatske promene
Iako istraživanje otkriva iznenađujuće veliku količinu ugljen-dioksida koju proizvode ljudska tela, njegove rezultate ne treba tumačiti kao dokaz da je ljudsko disanje jedan od glavnih uzroka globalnog zagrevanja.
Istraživači ne preporučuju ljudima da smanje fizičku aktivnost ili menjaju način ishrane kako bi smanjili količinu ugljen-dioksida koju njihovo telo proizvodi. Cilj istraživanja je, umesto toga, da se naučna merenja i proračuni globalnog ciklusa ugljenika učine preciznijim.
Razlikovanje ugljen-dioksida koji nastaje prirodnim biološkim procesima od onog koji se oslobađa sagorevanjem fosilnih goriva od suštinskog je značaja za razumevanje klimatskih promena na planeti.
„Važno je razumeti da ugljen-dioksid koji izdišemo nije isto što i ugljen-dioksid koji nastaje sagorevanjem fosilnih goriva. Ne tvrdimo da disanje pokreće klimatske promene. Ovo istraživanje nam pruža mnogo jasniju sliku o tome koliko igljen-dioksida proizvode ljudi širom sveta i kako se ta količina menja sa rastom broja stanovnika. Ovo saznanje može da doprinese preciznijim procenama efikasnosti programa za smanjenje emisija ugljenika“, istakao je Gonzales.
Uspostavljanjem jasnije slike o proizvodnji ugljen-dioksida usled ljudskog metabolizma, istraživači su obezbedili još jedan važan podatak koji naučnici mogu da koriste za praćenje globalnog kretanja ugljenika i procenu strategija za smanjenje emisija, prenosi Sajens dejli.
Pogledajte i:
