https://lat.sputnikportal.rs/20261028/nova-prepreka-za-osvajanje-marsa-nasa-otkrila-nevidljivu-opasnost-za-astronaute--1205055357.html
Nova prepreka za osvajanje Marsa: NASA otkrila nevidljivu opasnost za astronaute
Nova prepreka za osvajanje Marsa: NASA otkrila nevidljivu opasnost za astronaute
Sputnik Srbija
Rover „Istrajnost” (Perseverance) američke svemirske agencije NASA otkrio je ultrasitne čestice prašine na Marsu, prečnika svega 100 nanometara, oko 500 puta... 28.10.2026, Sputnik Srbija
2026-10-28T23:00+0100
2026-10-28T23:00+0100
2026-10-28T23:00+0100
nauka i tehnologija
nauka i tehnologija
društvo
svemir
https://cdn1.img.sputnikportal.rs/img/07ea/03/18/1197280235_0:127:1169:784_1920x0_80_0_0_eec47f3e5bbf02cfea2567bd6e5582fb.jpg
Kako se navodi u studiji naučnog tima misije „Istrajnost”, NASA-in rover, koji od sletanja 2021. godine istražuje područje kratera Jezero na severnoj hemisferi Marsa, otkrio je najsitnije čestice prašine zabeležene do sada, prenose mediji.Planetarni naučnik Skot van Bomel sa Univerziteta Vašington u Sent Luisu kazao je da „manja veličina čestica ne čini prašinu nužno opasnijom, ali sitnije čestice imaju veći potencijal da prodru dublje u ljudsko telo, odakle ih organizam teže uklanja”.Naučni tim analizirao je čestice prašine koje su se nataložile na opremi rovera, uključujući materijale od kojih se izrađuju svemirska odela, a koji su poneti na ovom vozilu sa šest točkova kako bi se ispitalo kako podnose surove uslove na Marsu.Prethodna merenja omogućavala su otkrivanje čestica prašine na Marsu prečnika do oko tri mikrometra, ali je instrument pod nazivom PIXL (Planetarni instrument za rendgensku litohemiju) zabeležio dve kategorije još sitnijih čestica.Pored ultrasitnih čestica, otkrivena je i kategorija sitnih čestica prečnika manjeg od 2,5 mikrometra, što je oko 30 puta tanje od ljudske vlasi.Ovakve čestice mogu biti dovoljno sitne da prodru u pluća astronauta, dospeju u krvotok i potencijalno oštete vitalne organe.Još jedan razlog za zabrinutost jeste mogućnost da okruženje Marsa i fizička svojstva prašine vremenom oštete materijale od kojih su izrađena svemirska odela i staništa.„Nemamo dokaze da je prašina oštetila materijale za svemirska odela, već samo da su ti materijali različito reagovali u dodiru sa prašinom”, naveo je van Bomel, prenosi Tanjug.NASA planira da pošalje astronaute na Mars već tokom tridesetih godina 21. veka.Pogledajte i:
Sputnik Srbija
feedback.rs@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Srbija
feedback.rs@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Vesti
sr_RS
Sputnik Srbija
feedback.rs@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Srbija
feedback.rs@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
nauka i tehnologija, društvo, svemir
nauka i tehnologija, društvo, svemir
Nova prepreka za osvajanje Marsa: NASA otkrila nevidljivu opasnost za astronaute
Rover „Istrajnost” (Perseverance) američke svemirske agencije NASA otkrio je ultrasitne čestice prašine na Marsu, prečnika svega 100 nanometara, oko 500 puta tanje od ljudske vlasi, što bi moglo da utiče na planiranje budućih misija sa ljudskom posadom na tu planetu.
Kako se navodi u studiji naučnog tima misije „Istrajnost”, NASA-in rover, koji od sletanja 2021. godine istražuje područje kratera Jezero na severnoj hemisferi Marsa, otkrio je najsitnije čestice prašine zabeležene do sada, prenose mediji.
Planetarni naučnik Skot van Bomel sa Univerziteta Vašington u Sent Luisu kazao je da „manja veličina čestica ne čini prašinu nužno opasnijom, ali sitnije čestice imaju veći potencijal da prodru dublje u ljudsko telo, odakle ih organizam teže uklanja”.
„Kao i kod svake supstance, toksičnost zavisi od doze i trajanja izloženosti. Prašina na Marsu sadrži silicijum-dioksid, jedinjenja gvožđa i jedinjenja hlora, poput perhlorata, za koja je poznato da su štetna u dovoljno velikim dozama ovde na Zemlji”, kazao je van Bomel, član naučnog tima misije „Istrajnost” i glavni autor studije koja opisuje ova otkrića.
Naučni tim analizirao je čestice prašine koje su se nataložile na opremi rovera, uključujući materijale od kojih se izrađuju svemirska odela, a koji su poneti na ovom vozilu sa šest točkova kako bi se ispitalo kako podnose surove uslove na Marsu.
Prethodna merenja omogućavala su otkrivanje čestica prašine na Marsu prečnika do oko tri mikrometra, ali je instrument pod nazivom PIXL (Planetarni instrument za rendgensku litohemiju) zabeležio dve kategorije još sitnijih čestica.
Pored ultrasitnih čestica, otkrivena je i kategorija sitnih čestica prečnika manjeg od 2,5 mikrometra, što je oko 30 puta tanje od ljudske vlasi.
Ovakve čestice mogu biti dovoljno sitne da prodru u pluća astronauta, dospeju u krvotok i potencijalno oštete vitalne organe.
Još jedan razlog za zabrinutost jeste mogućnost da okruženje Marsa i fizička svojstva prašine vremenom oštete materijale od kojih su izrađena svemirska odela i staništa.
„Nemamo dokaze da je prašina oštetila materijale za svemirska odela, već samo da su ti materijali različito reagovali u dodiru sa prašinom”, naveo je van Bomel, prenosi Tanjug.
NASA planira da pošalje astronaute na Mars već tokom tridesetih godina 21. veka.
„Ova saznanja će pomoći u osmišljavanju budućih sistema za održavanje života tokom misija sa ljudskom posadom na Mars, uključujući izbor materijala za svemirska odela i staništa, kao i metoda čišćenja koje su efikasne za čestice submikronskih dimenzija. Ona takođe dopunjuju smernice i protokole koje je NASA uspostavila u vezi sa toksikološkim rizicima”, kazao je van Bomel.
