Nisu oklevali ni sekunde! Stotine oficira i hiljade Rusa stali uz Srbiju – u ključnom momentu /video/
© Sputnik / Lola Đorđević
Pratite nas
Ruski dobrovoljački pokret ima ogroman vojni, ali i moralni značaj u istoriji rusko-srpskih odnosa, jer je postavio jedan od najvažnijih stubova u viševekovnim vezama Srbije i Rusije, rekao je danas ruski ambasador Aleksandar Bocan-Harčenko na otvaranju izložbe posvežene 150. godišnjici Prvog srpsko-turskog rata, priređene u Ruskom domu u Beogradu.
Otvaranju izložbe „Za drugove svoje: povodom 150. godišnjice Prvog srpsko-turskog rata (1876) i ruskog dobrovoljačkog pokreta za oslobođenje Srbije“, koju su priredili Ruski dom i Ruski naučni institut u Beogradu, uz podršku Ministarstva kulture Srbije i Dušana Bajatovića, počasnog konzula Srbije u Novom Sadu, prisustvovali su i beloruski ambasador Sergej Malinovski, ministar kulture Srbije Nikola Selaković i drugi zvaničnici.
Postavka obuhvata retke predmete iz Narodne biblioteke Srbije, Vojnog muzeja, Muzeja nauke i tehnike, Narodnog muzeja u Zrenjaninu, riznice manastira Vraćevšnica, Državnog istorijskog muzeja iz Moskve, Regionalnog muzeja „Jevdokim Romanov“ u Mogiljevskoj oblasti i Istorijsko-regionalnog muzeja u gradu Kragulo u Belorusiji.
Među najznačajnijim eksponatima su sablja koja je pripadala srpskom vladaru, kamera iz foto-studija, albumi fotografija, kao i retka odlikovanja, oružje, uniforme, medicinski instrumenti i štampana izdanja iz ratnog vremena. Oni, kako su naglasili autori izložbe, čuvaju duh ruskih učesnika dobrovoljačkog pokreta: Mihaila Černjajeva, Nikolaja Rajevskog, Nikolaja Kirejeva.
Izložba u Ruskom domu: „Za drugove svoje: povodom 150. godišnjice Prvog srpsko-turskog rata (1876) i ruskog dobrovoljačkog pokreta za oslobođenje Srbije“
© Sputnik / Lola Đorđević
Autori izložbe su preneli i doživljaj događaja iz 1876. godine u ruskom društvu, a taj duh je zahvatio i najbolje predstavnike ruske kulture i nauke: Petra Čajkovskog, Fjodora Dostojevskog, Vasilija Polenova i druge.
Prikazani su i modeli spomenika i mesta vezanih za ove događaje, kao i restaurisane fotografije Beograda, Aleksinca, Knjaževca, Paraćina i drugih mesta u Srbiji, koje je napravio ruski fotograf Ivan Groman tokom i odmah nakon završetka rata. To je bio prvi foto-arhiv u Srbiji koji je zabeležio stare srpske gradove. Izložbu čine i vredne litografije, koje su precizno beležile ono što se odvijalo pred očima ruskih umetnika dobrovoljaca.
Izložba u Ruskom domu: „Za drugove svoje: povodom 150. godišnjice Prvog srpsko-turskog rata (1876) i ruskog dobrovoljačkog pokreta za oslobođenje Srbije“
© Sputnik / Lola Đorđević
Dobrovoljački pokret kao temelj srpsko-ruskog zajedništva
Ruski ambasador je ocenio da je dobrovoljački pokret pokrenuo niz veoma važnih pitanja i za Srbiju i za Rusiju.
„Naša saradnja i savezništvo su tada bili veoma važni za kraj Osmanskog carstva. Dobrovoljački pokret je pokrenuo i pitanje genocida i nasilja nad civilima. I naravno, želim da naglasim ogroman moralni značaj dobrovoljačkog pokreta i svih pobeda tog doba“, rekao je ruski ambsador i dodao da je dobrovoljački pokret u samoj Rusiji pokrenuo i veoma važno pitanje slovenskih naroda i njihovog zajedništva.
Izložba u Ruskom domu: „Za drugove svoje: povodom 150. godišnjice Prvog srpsko-turskog rata (1876) i ruskog dobrovoljačkog pokreta za oslobođenje Srbije“
© Sputnik / Lola Đorđević
On je podsetio i na to da je upravo učešće ruskih dobrovoljaca u borbi Srba za oslobođenje od osmanskog ropstva bilo podsticaj Rusiji da i kasnije, pre svega 1914. godine, bez ikakvog razmišljanja pritekne u pomoć Srbiji i srpskom narodu.
Vojna i moralna podrška
Ruski dobrovoljački pokret pružio je Srbiji ključnu vojnu i moralnu podršku u Prvom srpsko-turskom ratu 1876. godine. Stotine oficira i nekoliko hiljada pripadnika mlađih činova, kao i desetine lekara i stotine medicinskih sestara iz odreda Crvenog krsta i privatnih vojnih bolnica pomogli su srpskoj vojsci i ranjenicima.
Krajem oktobra 1876. godine Osmanska imperija je pod pritiskom Rusije pristala na primirje. S Kalemegdana je upravo tokom ovog rata bila konačno skinuta zastava s polumesecom. Ratovi za oslobođenje završeni su potpunim ujedinjenjem svih srpskih zemalja 1918. godine, pod okriljem Beograda.
Izložba u Ruskom domu: „Za drugove svoje: povodom 150. godišnjice Prvog srpsko-turskog rata (1876) i ruskog dobrovoljačkog pokreta za oslobođenje Srbije“
© Sputnik / Lola Đorđević
