https://lat.sputnikportal.rs/20260910/neverovatno-otkrice-u-srednjovekovnim-rukopisima-dnk-virus-koji-vec-3700-godina-napada-ovce-1203221288.html
Neverovatno otkriće u srednjovekovnim rukopisima: DNK virus koji već 3700 godina napada ovce
Neverovatno otkriće u srednjovekovnim rukopisima: DNK virus koji već 3700 godina napada ovce
Sputnik Srbija
Istraživači su u srednjovekovnim rukopisima otkrili DNK tragove smrtonosnog virusa ovčijih boginja starog više hiljada godina. Budući da se u srednjem veku većina... 10.09.2026, Sputnik Srbija
2026-09-10T21:33+0200
2026-09-10T21:33+0200
2026-09-10T21:33+0200
nauka i tehnologija
nauka i tehnologija
društvo
živi svet i genetika
https://cdn1.img.sputnikportal.rs/img/07e9/04/04/1184332283_0:0:1728:972_1920x0_80_0_0_82b11fd0378d86cebd03c5c72df49f72.jpg
Međunarodni tim genetičara, istoričara, virologa i konzervatora, pod vođstvom naučnika sa Univerzitetskog koledža u Dablinu, izolovao je DNK iz kože korišćene za izradu vekovima starih dokumenata. Reč je o zaraznoj bolesti koja kod ovaca izaziva visoku temperaturu, rane na koži, a često i smrt.Među analiziranim delima nalazi se i hiljadu godina staro Jorkško jevanđelje (York Gospels), jedan od najlepše sačuvanih rukopisa iz kasnog anglosaksonskog perioda. Proučavani su i raniji tekstovi poput rečnika „Corpus Glossary“ iz Kembridža, kao i brojni drugi srednjovekovni spisi iz Britanije i ostatka Evrope.Bolest stara milenijumimaOvčije boginje su izuzetno zarazne, brzo se šire i mogu za kratko vreme da zahvate veliki deo stada. Bolest izaziva ozbiljne ekonomske gubitke zbog smanjene proizvodnje mleka, lošijeg kvaliteta kože i vune, kao i ograničenja u trgovini. Nema dokaza da se ovaj virus može preneti na ljude.Studija, objavljena u časopisu Sajens Advanses, otkrila je da su u nekim slučajevima brojne stranice istog rukopisa sadržale DNK virusa. To ukazuje na to da su za izradu tih pergamenata korišćene kože zaraženih životinja.Poređenjem DNK iz rukopisa sa uzorcima iz zuba ovaca koji datiraju iz bronzanog doba, istraživači su zaključili da ova bolest ugrožava stoku već više od 3700 godina.Stabilan genom virusaOvi nalazi pomažu stručnjacima da shvate kako su se patogeni razvijali i kakav su uticaj imali na tadašnja društva.Naučnici smatraju da su se ključne genetske promene dogodile ranije u evoluciji virusa, što bi moglo da bude presudno za buduću borbu protiv ovog uzročnika.Ističu i da je vrlo verovatno da arhivi i biblioteke širom sveta takođe čuvaju genetske tragove nekadašnjih epidemija među životinjama.Pogledajte i:
Sputnik Srbija
feedback.rs@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Srbija
feedback.rs@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Vesti
sr_RS
Sputnik Srbija
feedback.rs@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Srbija
feedback.rs@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
nauka i tehnologija, društvo, živi svet i genetika
nauka i tehnologija, društvo, živi svet i genetika
Neverovatno otkriće u srednjovekovnim rukopisima: DNK virus koji već 3700 godina napada ovce
Istraživači su u srednjovekovnim rukopisima otkrili DNK tragove smrtonosnog virusa ovčijih boginja starog više hiljada godina. Budući da se u srednjem veku većina tekstova pisala na pergamentu, materijalu od obrađene životinjske kože, naučnici su upravo u drevnim spisima pronašli ključne dokaze o istoriji virusa ovčijih boginja.
Međunarodni tim genetičara, istoričara, virologa i konzervatora, pod vođstvom naučnika sa Univerzitetskog koledža u Dablinu, izolovao je DNK iz kože korišćene za izradu vekovima starih dokumenata. Reč je o zaraznoj bolesti koja kod ovaca izaziva visoku temperaturu, rane na koži, a često i smrt.
„Analiza drevne DNK patogena iz temelja je promenila naše razumevanje istorije zaraznih bolesti. Ovim istraživanjem pokazujemo da i pergament može da sačuva DNK životinjskih uzročnika bolesti“, izjavio je Luis L’Ot, glavni autor studije.
Među analiziranim delima nalazi se i hiljadu godina staro Jorkško jevanđelje (York Gospels), jedan od najlepše sačuvanih rukopisa iz kasnog anglosaksonskog perioda. Proučavani su i raniji tekstovi poput rečnika „Corpus Glossary“ iz Kembridža, kao i brojni drugi srednjovekovni spisi iz Britanije i ostatka Evrope.
Bolest stara milenijumima
Ovčije boginje su izuzetno zarazne, brzo se šire i mogu za kratko vreme da zahvate veliki deo stada. Bolest izaziva ozbiljne ekonomske gubitke zbog smanjene proizvodnje mleka, lošijeg kvaliteta kože i vune, kao i ograničenja u trgovini. Nema dokaza da se ovaj virus može preneti na ljude.
Studija,
objavljena u časopisu Sajens Advanses, otkrila je da su u nekim slučajevima brojne stranice istog rukopisa sadržale DNK virusa. To ukazuje na to da su za izradu tih pergamenata korišćene kože zaraženih životinja.
Poređenjem DNK iz rukopisa sa uzorcima iz zuba ovaca koji datiraju iz bronzanog doba, istraživači su zaključili da ova bolest ugrožava stoku već više od 3700 godina.
Ovi nalazi pomažu stručnjacima da shvate kako su se patogeni razvijali i kakav su uticaj imali na tadašnja društva.
„Drevni genomi pomažu nam da razumemo evoluciju patogena sa kojima se i danas borimo. Primetili smo da je, za razliku od virusa ljudskih boginja, genom ovčijih boginja ostao veoma stabilan tokom proteklih nekoliko milenijuma“, dodao je L’Ot.
Naučnici smatraju da su se ključne genetske promene dogodile ranije u evoluciji virusa, što bi moglo da bude presudno za buduću borbu protiv ovog uzročnika.
Ističu i da je vrlo verovatno da arhivi i biblioteke širom sveta takođe čuvaju genetske tragove nekadašnjih epidemija među životinjama.
