https://lat.sputnikportal.rs/20260907/srednjovekovni-rukopisi-otkrili-virus-star-vise-hiljada-godina-1203150426.html
Srednjovekovni rukopisi otkrili virus star više hiljada godina
Srednjovekovni rukopisi otkrili virus star više hiljada godina
Sputnik Srbija
Istraživači su u srednjovekovnim rukopisima otkrili DNK tragove smrtonosnog ovčjeg virusa starog više hiljada godina. Budući da se u srednjem veku većina tekstova... 07.09.2026, Sputnik Srbija
2026-09-07T22:43+0200
2026-09-07T22:43+0200
2026-09-07T22:43+0200
nauka i tehnologija
živi svet i genetika
https://cdn1.img.sputnikportal.rs/img/07e7/04/1d/1154963843_13:0:1565:873_1920x0_80_0_0_4f7c0011792115ae6b8e53926b2bb659.jpg
DNK analiza stoletnih dokumenataMeđunarodni tim genetičara, istoričara, virusologa i konzervatora, pod vođstvom naučnika sa University College-a u Dablinu, izolovao je DNK iz kože korišćene za izradu stolećima starih dokumenata. Reč je o zaraznoj bolesti koja kod ovaca uzrokuje visoku temperaturu, rane na koži, a često i smrt.Među analiziranim delima nalazi se i hiljadu godina staro Jorško jevanđelje (York Gospels), jedan od najlepših sačuvanih rukopisa iz kasnog anglosaksonskog razdoblja. Proučeni su i raniji tekstovi poput rečnika Corpus Glossary iz Kembridža, kao i brojni drugi srednjovekovni spisi iz Britanije i ostatka Evrope.Bolest stara milenijumimaOvčije boginje izrazito su zarazne, brzo se šire i mogu u kratkom roku zahvatiti veliki deo stada. Bolest uzrokuje ozbiljne ekonomske gubitke zbog smanjene proizvodnje mleka, loše kvalitete kože i vune te ograničenja u trgovini. Nema dokaza da se ovaj virus može preneti na ljude.Studija, objavljena u časopisu "Science Advances", otkrila je da su u nekim slučajevima brojne stranice istog rukopisa sadržavale DNK virusa. To ukazuje da su za izradu tih pergamenata korišćene kože zaraženih životinja.Uporedbom DNK iz rukopisa s uzorcima iz zuba ovaca koji datiraju iz bronzanog doba, istraživači su zaključili da ova bolest ugrožava stoku već više od 3.700 godina.Stabilan genom virusaOvi nalazi pomažu stručnjacima da shvate kako su se patogeni razvijali i kakav su uticaj imali na tadašnja društva. „Drevni genomi pomažu nam shvatiti evoluciju patogena s kojima se i danas borimo. Primetili smo da je, za razliku od virusa ljudskih boginja, genom ovčijih boginja ostao vrlo stabilan kroz proteklih nekoliko milenijuma“, dodao je L’Hôte.Naučnici smatraju da su se ključne genetske promene dogodile ranije u evoluciji virusa, što bi moglo biti presudno za buduću borbu protiv ovog uzročnika. Ističu i kako je vrlo verovatno da arhivi i knjižnice širom sveta takođe čuvaju genetske tragove nekadašnjih epidemija među životinjama.
Sputnik Srbija
feedback.rs@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Srbija
feedback.rs@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Vesti
sr_RS
Sputnik Srbija
feedback.rs@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Srbija
feedback.rs@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
živi svet i genetika
Srednjovekovni rukopisi otkrili virus star više hiljada godina
Istraživači su u srednjovekovnim rukopisima otkrili DNK tragove smrtonosnog ovčjeg virusa starog više hiljada godina. Budući da se u srednjem veku većina tekstova pisala na pergamentu, materijalu od obrađene životinjske kože, naučnici su upravo u drevnim spisima pronašli ključne dokaze o istoriji virusa ovčijih boginja.
DNK analiza stoletnih dokumenata
Međunarodni tim genetičara, istoričara, virusologa i konzervatora, pod vođstvom naučnika sa University College-a u Dablinu, izolovao je DNK iz kože korišćene za izradu stolećima starih dokumenata. Reč je o zaraznoj bolesti koja kod ovaca uzrokuje visoku temperaturu, rane na koži, a često i smrt.
„Analiza drevne DNK patogena iz temelja je promenila naše shvatanje istorije zaraznih bolesti. Ovim istraživanjem pokazujemo da i pergament može sačuvati DNK životinjskih uzročnika bolesti“, izjavio je Louis L’Hôte, glavni autor studije.
Među analiziranim delima nalazi se i hiljadu godina staro Jorško jevanđelje (York Gospels), jedan od najlepših sačuvanih rukopisa iz kasnog anglosaksonskog razdoblja. Proučeni su i raniji tekstovi poput rečnika Corpus Glossary iz Kembridža, kao i brojni drugi srednjovekovni spisi iz Britanije i ostatka Evrope.
Bolest stara milenijumima
Ovčije boginje izrazito su zarazne, brzo se šire i mogu u kratkom roku zahvatiti veliki deo stada. Bolest uzrokuje ozbiljne ekonomske gubitke zbog smanjene proizvodnje mleka, loše kvalitete kože i vune te ograničenja u trgovini. Nema dokaza da se ovaj virus može preneti na ljude.
Studija, objavljena u časopisu "Science Advances", otkrila je da su u nekim slučajevima brojne stranice istog rukopisa sadržavale DNK virusa. To ukazuje da su za izradu tih pergamenata korišćene kože zaraženih životinja.
Uporedbom DNK iz rukopisa s uzorcima iz zuba ovaca koji datiraju iz bronzanog doba, istraživači su zaključili da ova bolest ugrožava stoku već više od 3.700 godina.
Ovi nalazi pomažu stručnjacima da shvate kako su se patogeni razvijali i kakav su uticaj imali na tadašnja društva. „Drevni genomi pomažu nam shvatiti evoluciju patogena s kojima se i danas borimo. Primetili smo da je, za razliku od virusa ljudskih boginja, genom ovčijih boginja ostao vrlo stabilan kroz proteklih nekoliko milenijuma“, dodao je L’Hôte.
Naučnici smatraju da su se ključne genetske promene dogodile ranije u evoluciji virusa, što bi moglo biti presudno za buduću borbu protiv ovog uzročnika. Ističu i kako je vrlo verovatno da arhivi i knjižnice širom sveta takođe čuvaju genetske tragove nekadašnjih epidemija među životinjama.
