Crkva prkosa: Pravoslavna svetinja koju čuva – srpski ratnik
Crkva prkosa: Pravoslavna svetinja koju čuva – srpski ratnik
Sputnik Srbija
Na glavnom trgu prestonog grada srpskog despota - Smedereva, smestila se crkva prkosa - pravoslavna svetinja izgrađena od belog venčanskog mermera kraj koje... 08.08.2026, Sputnik Srbija
Na glavnom trgu prestonog grada srpskog despota - Smedereva, smestila se crkva prkosa - pravoslavna svetinja izgrađena od belog venčanskog mermera kraj koje, već čitav vek, stražari srpski vojnik.
Hram Svetog velikomučenika Georgija u Smederevu sagrađen u periodu od 1850-1854. godine na Velikoj pijaci, na mestu gde se ranije nalazila starija bogomolja posvećena istom svecu.
Izgradnja hrama poverena je jednom od najčuvenijih crkvenih graditelja Balkana u 19. veku Andriji Damjanovu iz Velesa koji je svetinju zidao po nešto izmenjenom planu arhitekte Jana Nevole
Osvećenje hrama izvršio je beogradski mitropolit Petar Jovanović. Tada je crkva dobila na poklon i šest velikih zvona, koja su nažalost skinuta i odnešena (najverovatnije pretpoljena) od strane Austrougara
Vešte ruke neimara, izgradile su velelepnu građevinu od belog mermera, koja je predstavljala ponos, ne samo Smedereva, već i celog srpskog naroda, dajući mu nadu u skoro oslobođenje od osmanske vlasti
Sasvim je sigurno da se u ono vreme, trg na kome je izgrađena " kao na dlanu" mogao videti sa Smederevske i da je turskoj posadi u njoj nastanjenoj, crkva izgrađena od belog mermera "bola "oči. Svojom grandioznošću i lepotom, visoki zvonik pravoslavne svetinje prosto je prkosio Osmanlijama
Poput mnogih srpskih svetinja, i hram posvećen velikomučeniku Georgiju je delio sudbinu naroda. Prestonica despota Đurđa našla se početkom Velikog rata na meti austrougarske teške artiljerije. Oktobra 1915. godine, tri dana bez prekida, bombradovana je varoš i Smederevska tvrđava
Zbog oštećenja koje je hram u ratnim godinama pretrpeo, dve decenije kasnije doneta je odluka o njegovoj komplentnoj rekonstrukciji. Tada je crkva dobila sadašnji monumentalni izgled.
Prema navodima tadašnje štampe (list Vreme od 13. 12. 1936. godine) za radove na obnovi crkve "utrošeno je preko milion i šest stotina hiljada dinara", precizirajući da je "živopis koštao 300.000 dinara a mermerni oltar preko 500.000 dinara"
Impozantnost hrama vidljiva je čim u njega zakoračite. Svod crkve, poput ruku nekog džina, drži šest vitkih i elegantnih, ali snažnih stubova obloženih sivo zelenkanstim veštačkim mermerom
Tokom obnove urađen je i ikonostas, pa je umesto starog drvenog ikonostasa stradog u ratnom vihoru, postavljen novi, izrađen u vizantijskom stilu od belog venčanskog mermera.
Crkveni odbor smederevske crkve doneo je odluku da izradu živopisa u unutrašnjosti crkve, (po objavljenom konkursu) ustupi ruskom akademskom slikaru Andreju Vasiljeviču Bicenku
Iznad ulaza u priprati oslikana je istorijska kompozicija „Prenos moštiju sv. Luke u Smederevo ". Ruski umetnik je pretstavio momenat kada su 1453. godine mošti sv. Luke stigle pred smederevski grad kako bi srpskoj prestonici obezbedile božji blagoslov u odbrani od turskih osvajanja
Prema narodnom predanju, despot Đurađ Branković je nakon pada Carigrada, od turskog sultana otkupio mošti za 30.000 dukata. Mošti su se neko vreme nalazile u dvorskoj kapeli u Smederevskoj tvrđavi, da bi, usled opasnosti od osmanskih napada, bile prenešene u Rim.
Detalj jedne od kompozicija. Ruski akademski freskopisac Andrej Bicenko je pored Hrama Svetog velikomučenika Georgija u Smederevu oslikavao i mnoge druge crkve u Srbiji, poput crkva Ružica i crkva Vaznesenja Gospodnjeg u Beogradu.
Javnosti je malo poznato da se kod Smedereva 9 novembra 1914. godine odigrala bitka (Poznata kao Smederevski boj 1914.) u kojoj su hrabri srpski ratnici (većinom trećepozivci) porazili brojčano nadmoćnije austrougarske trupe, zarobivši između 1800 i 2000 austrougarskih vojnika.
Uprkos tome što je pobeda izvojevana na Mitrovdan ostala u senci slavnih bitaka iz 1914. godine, srpski vojnik i danas, poput budnog čuvara na glavnom gradskom trgu ispred pravoslavne svetinje stražari
I baš kao što je, kada je izgrađena bila svetonik vere, nade i prkosa oko koga se srpski narod sabirao, tako i danas 172. godine kasnije, velelepna svetinja na gradskom trgu predstavlja dušu Smedereva
Pristup ćaskanju je blokiran zbog narušavanja pravila.
Ponovo možete da učestvujete za:∞.
Ako se ne slažete sa blokiranjem, koristite formular za povratne informacije
Razgovor je završen. U diskusiji možete učestvovati 24 sata od objavljivanja članka.
