Tajni planovi Trećeg rajha: Hitler pripremao hemijski rat protiv SSSR-a
© Sputnik / Pavel Lisitsyn
/ Pratite nas
Federalna služba bezbednosti Rusije objavila je nova deklasifikovana arhivska dokumenta o tome kako se nacistička Nemačka pripremala za rat protiv SSSR-a uz pomoć hemijskog oružja.
Dvadeset drugog jula 1941. godine, mesec dana nakon početka Velikog otadžbinskog rata, u saopštenju Sovjetskog informbiroa objavljena je kratka vest o zapleni dokumenata štaba jednog od bataljona 52. minobacačkog hemijskog puka nemačke vojske, među kojima su se nalazila i uputstva za upotrebu sredstava za napad hemijskim oružjem.
Isticalo se da se u jednom od zaplenjenih paketa nalazilo tajno uputstvo „Gađanje hemijskim granatama i minama“, izdato 1940. godine, kao i tajni dodaci ovom uputstvu, poslati nemačkim jedinicama 11. juna 1941. godine. Ovi dokumenti su sadržali pažljivo razrađene smernice za tehniku i taktiku primene otrovnih supstanci u velikom obimu. Takođe je navedeno da su u sastavu aktivnih nemačkih snaga postojale „specijalne hemijske jedinice za otrovne supstance“.
„Kako se vidi iz teksta, deset dana pre napada na Sovjetski Savez — 11. juna 1941. godine — nemačke trupe su dobile uputstva u vezi sa upotrebom hemijskih borbenih sredstava”, navodi se u saopštenju FSB-a.
„Moguće je da je javno obelodanjivanje ovih konkretnih informacija odvratilo vojno-političko rukovodstvo nacističke Nemačke od njihove upotrebe u borbenim dejstvima na sovjetsko-nemačkom frontu”, ističe se u saopštenju FSB-a.
Priznanja o razvoju bojnih otrova
Još jedno svedočanstvo o namerama nacističke Nemačke da protiv Crvene armije upotrebi hemijsko oružje zabeleženo je u operativnim dokumentima Narodnog komesarijata državne bezbednosti (NKGB) SSSR-a iz 1943. godine.
Uoči Kurske bitke, načelnik četvrte uprave NKGB-a (obaveštajni rad i diverzije iza linije fronta) Pavel Sudoplatov uputio je narodnom komesaru državne bezbednosti SSSR-a Vsevolodu Merkulovu poseban izveštaj koji je stigao od operativne grupe koja je delovala na području grada Borisova u Minskoj oblasti.
U dokumentu se govorilo o prebacivanju nemačkih trupa i vojne tehnike iz Minska u pravcu Gomelja.
„Pored toga, u tom pravcu kretao se jedan voz natovaren otrovnim materijama koje su mirisale na jabuke, kao i 73 voza sa municijom – od kojih je svaki prevozio do 900 tona. Sudeći prema razgovorima nemačkih oficira, Nemci planiraju ofanzivu za kraj juna ove godine na desnom krilu Orlovskog fronta, kao i na područjima Kurska i Harkova“, dodaje se u saopštenju.
FSB je objasnio da se verovatno mislilo na nervni agens „Tabun“.
Novi detalji o pripremama nacističke Nemačke za upotrebu hemijskih borbenih sredstava obelodanjeni su u SSSR-u još u proleće 1945. godine.
Novi detalji o pripremama nacističke Nemačke za upotrebu hemijskih borbenih sredstava obelodanjeni su u SSSR-u još u proleće 1945. godine.
Nakon poraza nemačkih snaga kod Staljingrada, sovjetske snage su zarobile potpukovnika Gerharda Vesterburga, komandanta bataljona u 51. minobacačkom puku. Tokom naknadne istrage došli su do saznanja o njegovoj umešanosti u razvoj hemijskog oružja.
Navodi se da je Vesterburg dostavio rukom pisanu izjavu sa detaljima o 25 vrsta bojnih otrova, testiranju tih sredstava u okviru širokog spektra nove municije, novim sredstvima za dekontaminaciju i hemijskim sredstvima koja je usvojila nemačka vojska, takođe je dostavio podatke o 52 osobe uključene u razvoj i upotrebu bojnih otrova u nemačkoj vojsci.
Kako je Vesterburg otkrio, ratni plen koji su nacisti zaplenili u Francuskoj 1940. godine uključivao je ručnu bombu sa adamsitom tipa „Cs-5” i uputstvo za njenu upotrebu.
Prema Vesterburgovom svedočenju, krajem 1941. i početkom 1942. godine, nemačka vojska je sprovodila eksperimente stvaranja dimnih zavesa pomoću malih, specijalizovanih, bespilotnih tenkova na daljinsko upravljanje, dizajniranih za uništavanje minskih polja.
Od 1940. do 1942. godine eksperimentalno odeljenje je, u saradnji sa inženjerijskim odeljenjem vrhovne komande kopnene vojske Vermahta, sprovodilo ispitivanja primene ugljen-monoksida za uništavanje utvrđenja. Eksperimenti su izvođeni u kazamatima francuskih i čehoslovačkih utvrđenja koja su Nemci zauzeli, ukazao je Vesterburg.
Navodi se da je eksplozija izvedena u kazamatu francuskog utvrđenja „Mažino“ dala izuzetne rezultate.
„Prema rečima Vesterburga, eksplozivni gasovi su digli oklopnu kupolu u vazduh, sve životinje smeštene u kazamat u kavezima bile su mrtve, a neke kaveze uopšte nije bilo moguće pronaći“, navodilo se u belešci.
Takođe je saopšteno da su, prema navodima stručnjaka iz Glavne vojno-hemijske uprave Crvene armije, Nemci u znatnoj meri izazvali uništenje Varšave „upotrebom neidentifikovanog gasa”.
Prema iskazu Vesterburga, Nemačka je u proleće 1942. godine na poligonu Raubkamera kod Minstera testirala granate kalibra dva santimetra sa otrovnim supstancama, namenjene za ispaljivanje iz avionskih topova. Granate punjene iperitom trebalo je da se koriste za udare na aerodrome, a nakon udara trebalo je da probiju objekte i rasprše toksični sadržaj.
Kako se Berlin pripremao za hemijski rat
Godinu dana kasnije, 2. jula 1946. godine, ministar unutrašnjih poslova SSSR-a Sergej Kruglov uputio je Josifu Staljinu, Vjačeslavu Molotovu i Lavrentiju Beriji izveštaj sa izjavom ratnog zarobljenika Vesterburga sovjetskoj vladi od 26. juna 1946. godine. U dokumentu se navodi da je Vesterburg saslušan u MUP-u SSSR-a nakon priznanja bivšeg nemačkog ministra za naoružanje Alberta Špera na Nirnberškom procesu da se Nemačka pripremala za hemijski rat.
On je naveo da su opšte rukovođenje pripremama nacističke Nemačke za hemijski rat sprovodili vođa Trećeg rajha Adolf Hitler, načelnik štaba Operativnog rukovodstva Vermahta general-feldmaršal Vilhelm Kajtel, načelnik Vrhovne komande kopnene vojske (OKH) general-pukovnik Franc Halder i načelnik Uprave za naoružanje OKH, general artiljerije Emil Lib.
Razvojem hemijskog oružja od 1936. do 1942. godine neposredno su rukovodili inspektori minobacačkih trupa i protivgasne odbrane pri OKH — generali Edgar Tajsen, Herman Oksner, Ervin Lajster i pukovnik Gerhard Zele.
U pravljenju bojnih otrova i načina njihove primene učestvovali su i poznati nemački naučnici-hemičari: Volfgang Virt, Rihard Kun, Ferdinand Fluri i Johanes Ebert.
„Eksperimentalnom odeljenju devet bila je potčinjena vojna laboratorija za protivhemijsku zaštitu u Špandauu. Ona se bavila naučnim istraživanjima bojnih otrova sa fokusom na njihovu primenu i dejstvo, kao i na utvrđivanje njihovih hemijskih i fizičkih svojstava. Na poligonu Raubkamera izvođeni su eksperimenti na terenu“, rekao je Vesterburg govoreći o radu eksperimentalnog odeljenja i njegovoj saradnji sa laboratorijama pri visokoškolskim ustanovama i hemijskim fabrikama.
Vesterburg je takođe naveo koje vrste gasova su bile uvedene u naoružanje Vermahta i predate industriji na proizvodnju sredinom 1942. godine:
Beli krst: suzavac — hloracetofenon.
Zeleni krst: agens koji izaziva gušenje — fosgen.
Plavi krst: materija koja nadražuje disajne puteve — adamsit.
Žuti krst: materija koja izaziva oštećenja kože i plikove — iperit.
Zeleni krst: agens koji izaziva gušenje — fosgen.
Plavi krst: materija koja nadražuje disajne puteve — adamsit.
Žuti krst: materija koja izaziva oštećenja kože i plikove — iperit.
Navodi se da je, za razliku od drugih bojnih otrova, „Trilon“ delovao na živa bića vrlo brzo. Stručnjaci Uprave za naoružanje nemačke vojske smatrali su ga jednim od najopasnijih sredstava u arsenalu Vermahta.
Ističe se da je supstanca nakon primene veoma brzo delovala na protivnika, a kod osoba koje bi je udahnule u većoj koncentraciji posledice su mogle brzo dovesti do smrtnog ishoda. Prema njegovom iskazu, teško trovanje bilo je praćeno snažnim grčevima, a smrt ili ozbiljno oboljenje mogli su nastupiti već nekoliko minuta nakon izlaganja.
Pogledajte i:
