Bedem hrišćanstva: Srpski grad koji je zaustavio čuvenog turskog sultana
Bedem hrišćanstva: Srpski grad koji je zaustavio čuvenog turskog sultana
Sputnik Srbija
Na današnji dan pre 570. godina, Beograd je proglašen bedemom hrišćanstva- neosvojivom tvrđavom pod čijim je zidinama izvojevana slavna pobeda u čiju čast i... 22.07.2026, Sputnik Srbija
Na današnji dan pre 570. godina, Beograd je proglašen bedemom hrišćanstva- neosvojivom tvrđavom pod čijim je zidinama izvojevana slavna pobeda u čiju čast i danas, na svim crkvama širom hrišćanskog sveta, tačno u podne zvone zvona.
Tri godine posle osvajanja Carigrada ( 29. maja 1453. godine), turski sultan Mehmed Drugi, koga su nazvali Osvajač, krenuo je u nove pohode ka Zapadu. Planirao je da pokori Beograd koga je smatrao ključem za osvajanje Ugarske.
Turske pripreme za pohod na Srbiju i Ugarsku, otpočele su početkom 1456. godine. U ravnici između Istambula i Jedrena, sakupljena iz svih krajeva carstva, utaborila se ogromna vojska. Podaci o broju vojnika su nepouzdani i variraju između 100 000 i 300 000 ljudi.
Osmanlije su sa sobom vodile i jedan broj civila koje su planirali da po zauzeću Beograda u njemu nasele. Na putu ka Beogradu, Osmanlije su pokorile Smederevo, prestonicu srpskog despota Đurđa Brankovića.
Pozivu branioca se odazvao veliki vojskovođa Janoš (Janko) Hunjadi koji je mesecima pokušavao svojim novcem po Ugarskoj da sakupi trupe za rat s Turcima i franjevački propovednik Jovan Kapistran koji je dobio papinu dozvolu da skuplja vernike za novi krstaški rat.
Janoš Hunjadi je svoju vojničku karijeru započeo u službi despota Stefana Lazarevića, ali je ubrzo potom svoje usluge ponudio kralju Žigmundu, koji mu je zbog njegovih zasluga poklonio dosta zemlje i postavio ga za člana kraljevskog saveta
Hrišćanski propovednik Jovan Kapistran, okupio je oko sebe, po nekim pretpostavkama, ne više od desetak hiljada krstaša i poveo ih pod zidine Beograda kako bi se suprostavili sili koja je srušila Vizantiju
Šarenoliku vojsku slabo naoružanih krstaša sačinjavali su ljudi raznih zanimanja i društvenog statusa koji su dolazili iz Ugarske, Austrije, Češke, Poljske. Glavni logor krstaške vojske bio je kod Zemuna
Početkom jula 1456. godine Turska vojska predvođena sultanom se nalazila pod Beogradom. Logor napadača bio je ogroman, pa je cela gradska okolina bila prekrivena šatorima. Sultanov šator se nalazio na mestu današnjeg parka Tašmajdan
Turska vojska je bila opremljena topovima. Procenjuje se da je oko 300 topova, od kojih je većina livena usput u Skoplju i Kruševcu, dovučeno pred zidine opsednutog grada. Bombardovanjem gradskih zidina prvih dana jula, otpočeo je turski napad
Kugle iz turskih topova, teške i preko 200 kilograma, razarale su gradske zidine stvarajući otvore kroz koje su janičarski odredi upadali u grad očekujući da će za taj upad biti nagrađeni. Naime, Sultan je obećao visoke nagrade onima koji prvi uđu u grad.
Osmanlije su tvrđavu pokušali da osvoje i prekopavanjem tunela ispod zidina kako bi se minirali zidovi i omogućio prodor u grad, ali su ih branioci u tome osujetili
Shodno taktici kojom su pre toga osvojili Carigrad, Osmanlije su opkolile grad i opljačkale okolinu pokušavajući da izoluju i izgladne branioce, dok su istovremeno zatrpavale duboki šanac sa palisadima iskopan oko grada.
Kako bi sprečili doturanje pomoći braniocima, više od 200 turskih lađa, povezanih lancima, zagradilo je Dunav kod Zemuna. Plan Osmanlija osujetila je Hunjadijeva flota koju je činilo nekoliko većih brodova i mnoštvo srpskih šajkaša. Blokada reke je probijena, a sultanova flota uništena
Bitka na Dunavu 14. jula 1456. godine predstavljala je prekretnicu. Rečni put je otvoren, braniocima su pored namirnica, pristigli i odredi krstaša iz Zemuna, ali i motivacija u vidu zarobljenih turskih zastava
Besan zbog poraza na Dunavu, turski sultan je pojačao bombardovanje gradskog bedema, dok su se istovremeno u turskom logoru vršile poslednje priprem za završni udar. Veliki osmanski juriš počeo je 21. jula uveče i trajao tokom noći.
Turci su sve svoje snage skoncentrisali na kapije koje su vodile ka Gornjem gradu. Iz nekog razloga, most nije bio podignut i na njemu se razvila žestoka borba, od čijeg je ishoda zavisila sudbina grada.
Branioci su sa gradskih zidina na Turke bacali zapaljene balvane uvaljane u smolu, pruće i drugi zapaljivi matrerijal. Vatrene kugle bačene sa zidina, sprečavale su napadače da se uz njih uzveru, istovremeno hvatajući u klopku janičare koji su u tvrđavu bili prdrli kroz otvore nastale bombardovanjem
U ranu zoru 22 jula, usledio je protivnapad hrišćana. Uprkos Hunjadijevom naređenju, krstaši su izašli iz grada i na otvorenom polju se sukobili sa Osmanlijama. U ovom okršaju učestvovao je i sam Mehmed Drugi, koji je pokušavao da spreči povlačenje svoje vojske i tom prilikom ranjen
Osmanlije su poražene. Povlačili su se u neredu ostavljajući mrtve iza sebe. Mnogi istaknuti Turci su izginuli, među njima i rumelijski beglerbeg Karadža i zapovednik janičara Hasan
Usled velikog broja nesahranjenih, gradom je zavladala kuga. Kod Hunjadija su se prvi znaci pojavili 4. avgusta, a kod Kapistrana dva dana kasnije. Hunjadi je prebačen u Zemun gde je nakon nedelju dana umro. Uprkos tome što kula nema nikakve veze sa Hunjadijem, Milenijumsku kulu na Gardoš bregu u Zemunu danas zovu Kula Sibinjanin Janka
Vest o pobedi hrišćanskog oružja munjevito se pronela Evropom. Beograd je proglašen bedemom hrišćanstva, gradom koja je zaustavio, do tada nepobedivog Mehmeda Osvajača.
Malo je poznato da je na samom početku opsade Beograda 29. juna 1456. godine, Papa Kalist izdao dekret o podnevnoj zvonjavi na svim crkvama kao molba Svevišnjem da podari pobedu hrišćanskom oružju u Beogradu.
Kada je molba uslišena, zvona su nastavila da zvone, ali ovaj put u čast pobede. Dekret nikada nije povučen, pa tako i danas, 570. godina kasnije, širom hrišćanskog rimokatoličkog sveta, zvona svih crkava zvone u podne, u čast, hrabrih branilaca Beograda
Pristup ćaskanju je blokiran zbog narušavanja pravila.
Ponovo možete da učestvujete za:∞.
Ako se ne slažete sa blokiranjem, koristite formular za povratne informacije
Razgovor je završen. U diskusiji možete učestvovati 24 sata od objavljivanja članka.
