https://lat.sputnikportal.rs/20260531/kako-su-gljive-prezivele-asteroid-koji-je-unistio-dinosauruse-1199746961.html
Kako su gljive preživele asteroid koji je uništio dinosauruse
Kako su gljive preživele asteroid koji je uništio dinosauruse
Sputnik Srbija
Asteroid koji je udario u našu planetu pre oko 66 miliona godina, na prelazu iz krede u paleogen, doveo je do jednog od najvećih masovnih izumiranja u istoriji... 31.05.2026, Sputnik Srbija
2026-05-31T23:00+0200
2026-05-31T23:00+0200
2026-05-31T23:00+0200
nauka i tehnologija
nauka i tehnologija
društvo
gljive
https://cdn1.img.sputnikportal.rs/img/07e9/03/0c/1183505058_0:97:1024:673_1920x0_80_0_0_f93ad9ad3f180419a05a1644d707fd69.jpg
Bujanje gljiva ranije je dokumentovano na globalnom nivou nakon permsko-trijaskog masovnog izumiranja (pre 252 miliona godina), ali je nakon izumiranja dinosaurusa bilo zabeleženo samo na jednom lokalitetu na Novom Zelandu.Istraživači Rozana P. Bejker i Arturo Kasadeval sa Blumberg škole javnog zdravlja Univerziteta Džons Hopkins u Baltimoru (SAD) želeli su da ispitaju da li je ovo kasnije bujanje gljiva takođe bilo svetski fenomen.Dvojac je analizirao uzorke sedimenta uzete sa dobro očuvanih geoloških lokaliteta u Koloradu i Severnoj Dakoti. Ispitali su materijal iz kasne krede, sa granice krede i paleogena, kao i iz ranog paleocena. Kako bi povećali šanse za pronalaženje drevnih spora gljiva, Bejker i Kasadeval su koristili nežniju, beskiselinsku tehniku pripreme, umesto standardnih metoda obrade koje mogu uništiti delikatne ili manje spore.Istraživači su otkrili pravu eksploziju gljiva na tri ispitana lokaliteta. Konkretno, izvestili su o bujanju gljiva koje je već bilo u toku otprilike 30.000 do 10.000 godina pre udara asteroida. Oni sugerišu da bi to moglo biti povezano sa periodom klimatskog zahlađenja usled masovnih vulkanskih erupcija Dekanskih trapa u današnjoj Indiji.Zatim je, nakon udara asteroida, došlo do zasebnog, još značajnijeg skoka u aktivnosti gljiva.Naučnici sugerišu da je glavni pokretač oba bujanja gljiva bilo masovno nagomilavanje mrtve organske materije. Kod prvog bujanja, brza promena klime izazvana ogromnim količinama sumpor-dioksida i pepela izbačenih u atmosferu verovatno je poremetila ekosisteme kopnenih biljaka. Kao prirodni recikleri, gljive su napredovale zahvaljujući iznenadnom izobilju mrtve organske materije.Isti proces se dogodio u još većim razmerama nakon udara asteroida, koji je gurnuo planetu u globalnu „udarnu zimu“, ostavljajući za sobom još više materijala u raspadanju.Gljive su članovi grupe eukariotskih organizama i klasifikuju se kao jedno od pet carstava (ostala četiri su biljke, životinje, protisti i bakterije).Pogledajte i:
Sputnik Srbija
feedback.rs@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Srbija
feedback.rs@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Vesti
sr_RS
Sputnik Srbija
feedback.rs@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Srbija
feedback.rs@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
nauka i tehnologija, društvo, gljive
nauka i tehnologija, društvo, gljive
Kako su gljive preživele asteroid koji je uništio dinosauruse
Asteroid koji je udario u našu planetu pre oko 66 miliona godina, na prelazu iz krede u paleogen, doveo je do jednog od najvećih masovnih izumiranja u istoriji Zemlje, nestanka dinosaurusa. Međutim, za jedno drugo carstvo bio je odličan. Nakon njega došlo do bujanja gljiva.
Bujanje gljiva ranije je dokumentovano na globalnom nivou nakon permsko-trijaskog masovnog izumiranja (pre 252 miliona godina), ali je nakon izumiranja dinosaurusa bilo zabeleženo samo na jednom lokalitetu na Novom Zelandu.
Istraživači Rozana P. Bejker i Arturo Kasadeval sa Blumberg škole javnog zdravlja Univerziteta Džons Hopkins u Baltimoru (SAD) želeli su da ispitaju da li je ovo kasnije bujanje gljiva takođe bilo svetski fenomen.
Dvojac je analizirao uzorke sedimenta uzete sa dobro očuvanih geoloških lokaliteta u Koloradu i Severnoj Dakoti. Ispitali su materijal iz kasne krede, sa granice krede i paleogena, kao i iz ranog paleocena. Kako bi povećali šanse za pronalaženje drevnih spora gljiva, Bejker i Kasadeval su koristili nežniju, beskiselinsku tehniku pripreme, umesto standardnih metoda obrade koje mogu uništiti delikatne ili manje spore.
Istraživači su otkrili pravu eksploziju gljiva na tri ispitana lokaliteta. Konkretno, izvestili su o bujanju gljiva koje je već bilo u toku otprilike 30.000 do 10.000 godina pre udara asteroida. Oni sugerišu da bi to moglo biti povezano sa periodom klimatskog zahlađenja usled masovnih vulkanskih erupcija Dekanskih trapa u današnjoj Indiji.
„Vremenska povezanost između epizode bujanja gljiva u kasnoj kredi i dekanskog vulkanizma sugeriše na ekološki preokret koji se dogodio desetinama hiljada godina pre udara bolida, što je moglo doprineti događaju izumiranja na granici krede i paleogena“, napisali su autori studije u svom radu.
Zatim je, nakon udara asteroida, došlo do zasebnog, još značajnijeg skoka u aktivnosti gljiva.
„Naši rezultati potvrđuju naglo povećanje broja gljiva na prelazu iz krede u paleogen, što podržava hipotezu da je nakon ovog masovnog izumiranja, baš kao i onog na kraju perma, usledio svetski interval pojačane aktivnosti gljiva“, dodali su oni.
Naučnici sugerišu da je glavni pokretač oba bujanja gljiva bilo masovno nagomilavanje mrtve organske materije. Kod prvog bujanja, brza promena klime izazvana ogromnim količinama sumpor-dioksida i pepela izbačenih u atmosferu verovatno je poremetila ekosisteme kopnenih biljaka. Kao prirodni recikleri, gljive su napredovale zahvaljujući iznenadnom izobilju mrtve organske materije.
Isti proces se dogodio u još većim razmerama nakon udara asteroida, koji je gurnuo planetu u globalnu „udarnu zimu“, ostavljajući za sobom još više materijala u raspadanju.
Gljive su članovi grupe eukariotskih organizama i klasifikuju se kao jedno od pet carstava (ostala četiri su biljke, životinje, protisti i bakterije).
