https://lat.sputnikportal.rs/20260113/kinesko-vestacko-sunce-probilo-kljucnu-granicu-u-razvoju-nuklearne-fuzije-1194707632.html
Kinesko „veštačko Sunce“ probilo ključnu granicu u razvoju nuklearne fuzije
Kinesko „veštačko Sunce“ probilo ključnu granicu u razvoju nuklearne fuzije
Sputnik Srbija
Naučnici koji rade na projektu kineskog „veštačkog Sunca“ objavili su da je probijen takozvani Grinvaldov limit, koji je decenijama ograničavao rad fuzionih... 13.01.2026, Sputnik Srbija
2026-01-13T12:29+0100
2026-01-13T12:29+0100
2026-01-13T12:29+0100
nauka i tehnologija
nauka i tehnologija
izumi i otkrića
društvo
https://cdn1.img.sputnikportal.rs/img/07ea/01/0d/1194707843_0:481:1024:1057_1920x0_80_0_0_46879422bf14590fa8d855b3a2c0ec12.png
Ovo dostignuće, čiji su rezultati objavljeni u časopisu Science Advances, predstavlja napredak u ovladavanju fuzijom — procesom koji se odvija na Suncu i drugim zvezdama.Fuzija je proces spajanja jezgara lakih atomskih elemenata, pri čemu se oslobađa ogromna količina energije. Kontrolisana fuziona reakcija oslobađa oko četiri miliona puta više energije od sagorevanja uglja, nafte ili gasa i četiri puta više od fisije koja se koristi u nuklearnim elektranama. Pored toga, nuklearna fuzija nudi potencijal gotovo neograničenog izvora energije bez emisija gasova staklene bašte i sa znatno manje nuklearnog otpada.Kinesko „veštačko Sunce“, odnosno Eksperimentalni napredni superprovodni tokamak (EAST), nalazi se u gradu Hefej na istoku zemlje. Od početka rada 2006. godine, EAST služi kao otvorena test-platforma za kineske i međunarodne naučnike, koji na njemu sprovode eksperimente i istraživanja povezana sa fuzijom.Reč je o naizgled jednostavnoj reakciji. Na primer, izotopi vodonika — deuterijum i tricijum — spajaju se i pritom nastaju helijum i neutron. Da bi se to dogodilo, gorivo mora biti u stanju plazme, odnosno zagrejano na više od 150 miliona stepeni Celzijusa. Dalje, kako bi došlo do spajanja jezgara, plazma dovoljne gustine mora se zadržati dovoljno dugo bez dodirivanja zidova posude u kojoj se nalazi.To se postiže uz pomoć snažnih magnetnih polja u takozvanim magnetnim bocama, odnosno tokamacima, koje su osmislili ruski fizičari Andrej Saharov i Igor Tam, na osnovu ideje Olega Lavrentjeva. Američki fizičar Martin Grinvald sa Masačusetskog tehnološkog instituta formulisao je 1988. godine zakon na kojem se zasnivaju strategije izgradnje tokamaka. Grinvaldov limit predstavlja maksimalan broj čestica plazme koji se može sabiti u tokamaku uz stabilan rad bez proboja plazme.Prošle godine kineski naučnici objavili su da je reaktor EAST održavao stabilnu plazmu punih 1.066 sekundi, što je više nego dvostruko bolji rezultat u odnosu na prethodni rekord tog reaktora od 403 sekunde.Sada su izvestili da su pomerili gustinu plazme iznad Grinvaldovog limita. Tvrde da su postigli 30 do 65 odsto veću gustinu plazme u odnosu na vrednosti koje EAST uobičajeno dostiže, prenosi „Jutarnji“.Pogledajte i:
Sputnik Srbija
feedback.rs@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Srbija
feedback.rs@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Vesti
sr_RS
Sputnik Srbija
feedback.rs@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Srbija
feedback.rs@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
nauka i tehnologija, izumi i otkrića, društvo
nauka i tehnologija, izumi i otkrića, društvo
Kinesko „veštačko Sunce“ probilo ključnu granicu u razvoju nuklearne fuzije
Naučnici koji rade na projektu kineskog „veštačkog Sunca“ objavili su da je probijen takozvani Grinvaldov limit, koji je decenijama ograničavao rad fuzionih reaktora.
Ovo dostignuće, čiji su rezultati
objavljeni u časopisu
Science Advances, predstavlja napredak u ovladavanju fuzijom — procesom koji se odvija na Suncu i drugim zvezdama.
Fuzija je proces spajanja jezgara lakih atomskih elemenata, pri čemu se oslobađa ogromna količina energije. Kontrolisana fuziona reakcija oslobađa oko četiri miliona puta više energije od sagorevanja uglja, nafte ili gasa i četiri puta više od fisije koja se koristi u nuklearnim elektranama. Pored toga, nuklearna fuzija nudi potencijal gotovo neograničenog izvora energije bez emisija gasova staklene bašte i sa znatno manje nuklearnog otpada.
Kinesko „veštačko Sunce“, odnosno Eksperimentalni napredni superprovodni tokamak (EAST), nalazi se u gradu Hefej na istoku zemlje. Od početka rada 2006. godine, EAST služi kao otvorena test-platforma za kineske i međunarodne naučnike, koji na njemu sprovode eksperimente i istraživanja povezana sa fuzijom.
Reč je o naizgled jednostavnoj reakciji. Na primer, izotopi vodonika — deuterijum i tricijum — spajaju se i pritom nastaju helijum i neutron. Da bi se to dogodilo, gorivo mora biti u stanju plazme, odnosno zagrejano na više od 150 miliona stepeni Celzijusa. Dalje, kako bi došlo do spajanja jezgara, plazma dovoljne gustine mora se zadržati dovoljno dugo bez dodirivanja zidova posude u kojoj se nalazi.
To se postiže uz pomoć snažnih magnetnih polja u takozvanim magnetnim bocama, odnosno tokamacima, koje su osmislili ruski fizičari Andrej Saharov i Igor Tam, na osnovu ideje Olega Lavrentjeva. Američki fizičar Martin Grinvald sa Masačusetskog tehnološkog instituta formulisao je 1988. godine zakon na kojem se zasnivaju strategije izgradnje tokamaka. Grinvaldov limit predstavlja maksimalan broj čestica plazme koji se može sabiti u tokamaku uz stabilan rad bez proboja plazme.
Prošle godine kineski naučnici objavili su da je reaktor EAST održavao stabilnu plazmu punih 1.066 sekundi, što je više nego dvostruko bolji rezultat u odnosu na prethodni rekord tog reaktora od 403 sekunde.
Sada su izvestili da su
pomerili gustinu plazme iznad Grinvaldovog limita. Tvrde da su postigli 30 do 65 odsto veću gustinu plazme u odnosu na vrednosti koje EAST uobičajeno dostiže,
prenosi „Jutarnji“.
