Srpski hram stražari nad Raškom

Mesto podizanja crkve i manastira pažnjivo je birano. Đurđevi Stupovi su sazidani iznad crkve Sv. Apostola (danas poznatoj kao Petrova crkva), na vrhu brada, sa koga se pruža pogled na visove Kopaonika i Golije, kao i dolinu Raške i Deževu u kojoj se, kak se pretpostavlja, rodio Rastko Nemanjić

Pored velikog župana, Stupovi su imali još jednog ktitora- kralja Dragutina, poslednjeg vladara iz dinastije Nemanjića koji je stolovao u Rasu. Na ulaznoj kapiji manastira oslikani su njegovi ktitori Stefan Nemanja i kralj Dragutin.

Đurđevi Stupovi su građevina sa nizom arhitektonskih i graditeljskih inovacija u graditeljstvu tog vremena. Tu spadaju karakteristične kule – stupovi, bočni vestibili, elipsasta kupola, nepravilan oblik oltarskog prostora kao i specifično rešenje centralnog kupolnog prostora crkve

Nakon pada srpske srednjovekovne države, svetinja deli tešku sudbinu naroda. Poput drugih srpskih bogomolja, koje su stradale od strane Osmanlija, tako su se i Stupovi našli na meti turske osvete zbog učešća Srba na strani Austrijanaca. Nakon Astrijsko-turskog rata 1689.godine, poslednjih 16 monaha, bojeći se turske odmazde, izbeglo je na sever i manastir je zapusteo

Tokom Prvog balkanskog rata, turska vojska je u želji da kontroliše Ibarski pravac i spreči napredovanje srpske vojske, manastir koristila kao važnu strategijsku tačku. Od ruševina Stupova su načinili topovsku bateriju, a staru kamenu građu iskoristili da naprave zid koji opasuje bateriju

U srpskoj srednjevekovnoj arhitekturi, crkva Svetog Đorđa je prva građevina čuvene raške škole. Jedinstvena arhitektura ove svetinje posvećene Svetom Đorđu sa dve kule zvonika, stolpa, kao da je predodredila njegovo ime – Đurđevi Stupovi

Za vreme svoje vladavine, a zatim do kraja života, o unapređenju manastirske zajednice starao se kralj Dragutin, koji je dogradio manastirsku crkvu i oslikao njenu pripratu

Pretpostavlja se da je slikanje fresaka trajalo nekoliko godina i verovatno je završeno do 1175. godine. Iz tog razdoblja potiču freske iz naosa, dok je slikarstvo priprate vezano za vreme kralja Dragutina (1276 – 1282), drugog ktitora

Po izričitij želji kralja Dragutina, koji je pred smrt primio monaški čin i ime Teoktist, on je iz "sremske zemlje" u kojoj je živeo, prenet u manastir Svetog Đorđa i tu sahranjen. Međutim, mesto grobnice kralja Dragutina nije utvrđeno, jer je u 18. veku grobnica opljačkana. Pronađeni su jedino ostaci sarkofaga koji se nalazio ili u glavnoj crkvi ili u kraljevoj crkvici - kapeli ispod ktitorske kompozicije

Nakon pada srpske srednjovekovne države, svetinja deli tešku sudbinu naroda. Poput drugih srpskih bogomolja, koje su stradale od strane Osmanlija, tako su se i Stupovi našli na meti turske osvete zbog učešća Srba na strani Austrijanaca. Nakon Astrijsko-turskog rata 1689.godine, poslednjih 16 monaha je bojeći se turske odmazde izbeglo na sever i manastir je zapusteo

Od prvobitnog živopisa u Đurđevim Stupovima je ostalo veoma malo tragova. Međutim o njemu se zna preko starih fotografija koje su nastale između dva svetska rata, kao i iz prvih istraživanja

Sa vrha brda na kome se nalazi manastir Đurđevi Stupovi "puca" pogled na sela i zaseoke na obroncima Starovlaških planina

Iako podseća na malog lavića, žuto - beli "čuvar" manastira umiljavanjem razoruža svakog posetioca