Srpski spomenik koji krije tajnu: Malo ko zna šta se nalazi ispod neprijateljskog crnog orla

1 / 16

Iza debelih čeličnih vrata spomen-kosturnice na Novom groblju počivaju 3.529 znanih i 1.074 neznana junaka, vojnika i dobrovoljaca poginulih braneći prestonicu.

2 / 16

Beograd je u šančevima branilo 16.000 vojnika i dobrovoljaca. Nejveći teret borbi podneo je drugi bataljon desetog kadrovskog puka kojim je komandovao major Dragutin Gavrilović.

3 / 16

Udruženje rezervnih oficira i ratnika sa svojom ženskom sekcijom FIDASA (svetske organizacije veterana Prvog svetskog rata) pokrenulo je 1926. godine akciju za formiranje jedne zajedničke kosturnice u Beogradu.

4 / 16

Temelji kosturnice ozidani su 1927. godine. Iste godine je obavljena ekshumacija vojničkih parcela na Novom groblju u Beogradu

5 / 16

Kosturnica je završena oktobra 1928. godine. Patrijarh Dimitrije je uz asistenciju petorice sveštenika, svečano osvetio kosturnicu na Dan mira, 11. novembra 1928. godine

6 / 16

Za podizanje kosturnice Beogradska opština na čelu sa predsednikom Kostom Kumanudijem ustupila je zemljište i obavezala se da će sa Novog groblja, gde je bilo najviše vojničkih grobova, obaviti prenos posmrtnih ostataka u zajedničku grobnicu – kosturnicu.

7 / 16

Po završetku Spomen- kosturnice, u kriptu su preneti posmrtni ostaci srpskih vojnika sa vojnih parcela na Novom groblju, sa groblja na Dunavskom keju, ali i ostalih mesta ukopa širom Beograda. Po pisanju ondašnje štampe, 5. aprila 1934. u spomen kosturnicu su sahranjeni posmrtni ostaci 25 ratnika pronađenih tokom prekopavanja ulice Rige od Fere.

8 / 16

Na kapitelima stubova koji nose gornju konstrukciju izvedene su u kamenu glave srpskih vojnika sa šlemovima, dok se sa frontalne strane nalazi srpski grb sa dvoglavim belim orlom

9 / 16

Zidovi kosturnice su izgrađeni od veštačkog kamena, a unutrašnjost je prvobitno bila osvetljena samo prirodnim svetlom, preko prozora formiranih sa strane bočnih zidova terase. Kripta je sada dodatno osvetljena, ali su retki oni koji je posećuju.

10 / 16

Levo i desno od ulaza u kosturnicu nalaze se betonske pregrade sa metalnim kasetama na kojima su urezana imena i prezimena, dan i godina smrti, palih ratnika

11 / 16

Uroš, Tihomir, Filip, Teodosije - ploče sa imenima junaka čije su kosti pronađene izmešane na beogradskim bojištima od Ade Ciganlije do Dunavskog keja, te stoga nisu mogle biti smeštene u posebne kasete, nalaze se na stubovima sa leve i desne strane Kripte

12 / 16

Ispod kosturnice u tri velike kripte, smešteni su posmrtni ostaci palih ratnika za koje nisu poznati podaci.

13 / 16

Ljudi znaju za monumentalni spomenik, ali ne i za kriptu ispod njega

14 / 16

Kripta ispod Spomen-kosturnice je zaključana, zbog straha od skrnavljenja, ali u upravi Novog groblja kažu da su spremni da otvore vrata kripte ako se posetioci najave i to zatraže.

15 / 16

Kosturnica je, poput onih na Zejtinliku i Krfu, napravljena da bi u tišini "ispričala" priču o herojstvu srpskog vojnika. Nažalost, samo retki izraze želju da obiđu je, i "čuju priču" o hrabrim braniocima Beograda.

16 / 16

Uvelo cveće na metalnim vratima kao da simbolizuju našu nebrigu i zaborav, koji poput paučine, prekrivaju hrabre branioca Beograda.